Kiedy konkretny plan dietetyczny nagle staje się bardzo popularny, należy podchodzić do niego z dystansem. W końcu wiele diet, które początkowo były legalnymi, wspieranymi przez ekspertów programami, mającymi na celu rozwiązanie konkretnego problemu zdrowotnego lub schorzenia, przekształciło się w nic więcej niż szybkie programy odchudzające, a następnie są masowo reklamowane ludziom, z których wielu nigdy nie musiało ich zmieniać.
Ostatnio dużo mówi się o dietach niskoszczawianowych. Ten konkretny plan żywieniowy jest często zalecany osobom z kamieniami nerkowymi, mówi dr Keri Gans, autorka książki „The Small Change Diet”. Jest to świetne rozwiązanie dla osób podatnych na bolesną dolegliwość, która pojawia się, gdy w nerkach odkładają się twarde złogi minerałów i soli.
Dieta niskoszczawianowa nie jest jednak przeznaczona do odchudzania i nie stanowi panaceum dla osób, które chcą wzbogacić swoją dietę o więcej składników odżywczych. Poprosiliśmy ekspertów o więcej informacji na temat tego, co obejmuje dieta niskoszczawianowa i jak sprawdzić, czy pasuje do Twojego planu żywieniowego. Oto, co mieli do powiedzenia.
Jak sama nazwa wskazuje, plan żywieniowy ma na celu obniżenie poziomu szczawianów, związku występującego w niektórych produktach spożywczych, który organizm produkuje w niewielkich ilościach, mówi Sonia Angelone, rzeczniczka Akademii Żywienia i Dietetyki. „Rozpad witaminy C w naszym organizmie również prowadzi do powstawania szczawianów” – dodaje.
Szczawiany występują naturalnie w wielu warzywach, orzechach, owocach i zbożach, mówi Deborah Cohen (RDN), adiunkt nauk o żywieniu klinicznym i profilaktycznym na Uniwersytecie Rutgersa. Wydalamy niemal wszystkie szczawiany (które mieszają się z innymi minerałami, tworząc szczawiany), z którymi mamy kontakt, mówi Cohen. Kamienie nerkowe powstają, gdy szczawiany łączą się z wapniem podczas wydalania z organizmu.
Dieta niskoszczawianowa ma na celu zminimalizowanie interakcji szczawianów. „Niektórzy uważają, że obniżenie spożycia szczawianów może zmniejszyć ryzyko [kamicy nerkowej]” – powiedział Cohen.
„Jednak” – dodaje – „należy pamiętać, że powstawanie kamieni nerkowych jest czynnikiem wieloczynnikowym”. Na przykład, National Kidney Foundation zauważa, że ​​niskie spożycie wapnia lub odwodnienie również mogą zwiększać ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych. Zatem sama dieta niskoszczawianowa może nie być jedynym środkiem ostrożności, dlatego warto skonsultować się z lekarzem przed jej zastosowaniem.
Chociaż niektórzy w internecie reklamują tę dietę jako panaceum na „stan zapalny”, nie zostało to udowodnione. Dieta ta jest przeznaczona wyłącznie dla osób z historią kamieni nerkowych z szczawianu wapnia. „Zazwyczaj głównym powodem przejścia na dietę niskoszczawianową jest albo zmniejszenie ryzyka wystąpienia kamieni nerkowych – jednak tylko w przypadku, gdy w przeszłości występował wysoki poziom szczawianów i kamienie nerkowe, albo zmniejszenie ryzyka wystąpienia wysokich poziomów szczawianów w nerkach na początku” – powiedział Hans.
Jednak ta dieta może nie być odpowiednia dla każdego z kamieniami nerkowymi. Chociaż kamienie szczawianowo-wapniowe są najczęstszym rodzajem kamieni nerkowych, mogą one również składać się z innych substancji, w takim przypadku dieta niskoszczawianowa może nie być pomocna.
Nawet jeśli masz kamienie szczawianowo-wapniowe, istnieją inne sposoby na zmniejszenie ryzyka ich nawrotu. „Ponieważ wapń może wiązać się ze szczawianami, dzięki czemu nie docierają one do nerek i nie powodują kamieni nerkowych, odpowiednia ilość wapnia w diecie może być równie skuteczna, jak ograniczenie ilości szczawianów w diecie” – mówi Cohen.
„Szczawian nie ma smaku, więc nie będziesz wiedzieć, czy jesz coś bogatego w szczawiany” – mówi Angelone. „Ważne jest, aby wiedzieć, które produkty mają wysoką zawartość szczawianów, a które niską”.
„Uważaj na koktajle zawierające te substancje” – ostrzega Angelone. Koktajl może zawierać dużo produktów o wysokiej zawartości szczawianów w małym kubku, które można szybko spożyć, dlatego należy zachować ostrożność.
Cohen twierdzi, że diety niskoszczawianowe generalnie nie stanowią dużego zagrożenia dla zdrowia. Dodaje jednak, że może występować niedobór niektórych składników odżywczych. „Każda dieta ograniczająca określone produkty może prowadzić do niedoborów składników odżywczych, a produkty bogate w szczawiany są często bogate w ważne składniki odżywcze” – mówi.
Kolejne ograniczenie diet niskoszczawianowych? Przestrzeganie ich może być trudne. „Produkty bogate w szczawiany nie mają unikalnego charakteru” – powiedział Cohen. Oznacza to, że wśród produktów bogatych w szczawiany nie ma jednego wspólnego motywu, który można łatwo śledzić. Upewnienie się, że jesteś na dobrej drodze, może wymagać wielu badań.
Podobnie, wiele czynników może wpływać na rozwój kamieni nerkowych, w tym genetyka i ilość wypijanej wody, jak podaje „World Journal of Nephrology”. Samo stosowanie diety niskoszczawianowej nie eliminuje ryzyka wystąpienia kamieni nerkowych, twierdzi Cohen.
Ponownie, skonsultuj się z lekarzem przed rozpoczęciem tej diety, aby upewnić się, że jest ona dla Ciebie odpowiednia i co jeszcze powinieneś robić zamiast lub dodatkowo do swojego planu żywieniowego. Na przykład, Cohen zaleca następujące działania, aby zminimalizować ryzyko kamieni nerkowych, poza dietą niskoszczawianową lub przed wypróbowaniem restrykcyjnego planu żywieniowego:
Może to nie brzmi jak rekord, ale jeśli jesteś zainteresowany dietą niskoszczawianową, Hans podkreśla, jak ważne jest, aby najpierw porozmawiać z lekarzem: „Jeśli twój poziom szczawianów jest w normie i nie ma powodu, aby ryzykować wystąpienie kamieni nerkowych”.