P: Mamy dynię jesienną jako ozdobę naszego stołu jadalnego z klonu, wykończonego jedynie olejem lnianym, który regularnie smarujemy. Dynia przeciekła i zostawiła plamę. Czy jest jakiś sposób, żeby się jej pozbyć?
A: Istnieje kilka sposobów na usunięcie ciemnych plam z drewna, jednak może być konieczne wypróbowanie kilku możliwych rozwiązań.
Często ciemne plamy na drewnie są spowodowane reakcją wilgoci z garbnikami, które swoją nazwę zawdzięczają substancjom występującym w korze dębowej i drewnie dębowym, a które od tysięcy lat są używane do garbowania skóry. Garbniki występują również w wielu owocach, warzywach i innych produktach roślinnych. Garbniki działają jako przeciwutleniacze, a obecnie wiele badań koncentruje się na wpływie spożywania produktów bogatych w garbniki na zdrowie.
Taniny rozpuszczają się w wodzie. Namoczone drewno i odparowująca woda wypychają taniny na powierzchnię, gdzie pozostają w stanie stężonym. Dzieje się tak najczęściej w przypadku gatunków drewna bogatego w taniny, takich jak dąb, orzech, wiśnia i mahoń. Klon zawiera stosunkowo niewiele tanin, ale taniny zawarte w soku z dyni mogły połączyć się z taninami klonu, tworząc plamę.
Ciemne plamy na drewnie mogą być również spowodowane przez pleśń, która tworzy się, gdy drewno jest mokre i stanowi źródło pożywienia dla różnych grzybów, znanych nam jako pleśń lub grzyby. Jak prawie każda substancja organiczna, sok z dyni z pewnością może być wykorzystany jako źródło pożywienia.
Kwas szczawiowy usuwa plamy z garbników, a wybielacz chlorowy usuwa plamy z pleśni. Kwas szczawiowy jest składnikiem środka czyszczącego Bar Keepers Friend Cleaner (2,99 USD w Ace Hardware), ale stanowi mniej niż 10% składników puszki, zgodnie z kartą charakterystyki producenta. Kwas szczawiowy znajduje się również w łagodnym detergencie Bar Keepers Friend, ale w niższym stężeniu. W przypadku nierozcieńczonego produktu, szukaj produktów takich jak Savogran Wood Bleach (12,99 USD za 12-uncjowe opakowanie Ace) w dziale z farbami.
Jednakże kwas szczawiowy i wybielacz muszą wejść w kontakt z włóknami drewna, aby zadziałać. Dlatego naprawiacze mebli najpierw usuwają wykończenie za pomocą rozpuszczalników lub szlifowania. Jednak jest jasne, że bejca w jakiś sposób wniknęła w wykończenie, więc możesz szybko przejść do porady dotyczącej kwasu szczawiowego poniżej, aby sprawdzić, czy wniknęła wystarczająca ilość kwasu szczawiowego, aby zminimalizować plamę bez usuwania. Znalazłem post w sieci, w którym były zdjęcia krok po kroku, jak usunąć czarną bejcę z drewna bez jej usunięcia za pomocą pasty składającej się z 2 części środka czyszczącego Bar Keepers Friend i 1 części wody przez kilka minut, a następnie połowy środka czyszczącego i połowy wody. Autor tego posta użył wełny stalowej 0000 extra fine do drugiego zastosowania, ale bezpieczniej byłoby użyć podkładki syntetycznej. Wełna stalowa pozostawi drzazgi w porach drewna, a garbniki zareagują z żelazem, powodując, że sąsiednie drewno stanie się czarne.
Jeśli poradzisz sobie z bejcą i jesteś zadowolony z rezultatu, świetnie! Istnieje jednak większe prawdopodobieństwo, że nie uda Ci się uzyskać jednolitego koloru. Dlatego specjaliści zalecają najpierw usunięcie powłoki, zaimpregnowanie bejcy, a następnie ponowne wykańczanie.
Rozcieńczalnik jest prawdopodobnie najlepszym sposobem na usunięcie antyków, ponieważ patyna jest ważna. Carol Fiedler Kawaguchi, która zajmuje się naprawą antyków i innych mebli za pośrednictwem swojej firmy C-Saw z siedzibą na wyspie Bainbridge w stanie Waszyngton, zaleca stosowanie roztworu składającego się w połowie z denaturatu i w połowie z rozcieńczalnika do lakieru. Aby chronić się przed oparami, pracuj na zewnątrz, jeśli to możliwe, lub noś półmaskę z filtrem par organicznych. Noś rękawice i okulary ochronne odporne na działanie chemikaliów. Rozpuszczalniki te szybko odparowują, dlatego pracuj na małych obszarach, aby zeskrobać lub zetrzeć lepką powłokę, zanim stwardnieje.
Albo, jak radzi Kawaguchi, można użyć żelu do usuwania farby i lakieru Citristrip Safer Paint and Varnish Striping Gel (15,98 dolara za litr w Home Depot). Ten środek do usuwania farby jest bezwonny, pozostaje wilgotny i aktywny przez wiele godzin i jest oznaczony jako bezpieczny do użytku wewnątrz pomieszczeń. Jednak, jak wynika z drobnego druku na etykiecie, należy zapewnić dobrą wentylację i nosić rękawice i okulary ochronne odporne na działanie chemikaliów.
Jeśli chcesz uniknąć chemicznego usuwania powłoki, szlifowanie jest inną opcją – może być szczególnie atrakcyjne w przypadku projektów, które nie obejmują antyków i mają płaską powierzchnię bez skomplikowanych rzeźbień, które utrudniałyby szlifowanie. Użyj szlifierki mimośrodowej, takiej jak 5-calowa szlifierka sieciowa DeWalt Hook & Loop (69,99 USD w Ace). Kup opakowanie papieru ściernego o średniej ziarnistości (11,99 USD za 15 tarcz ściernych Diablo) i co najmniej kilka arkuszy drobnego papieru ściernego (ziarnistość 220). Jeśli to możliwe, przenieś stół na zewnątrz lub do garażu, aby wióry drzewne nie rozsypały się po całym pomieszczeniu. Zacznij od papieru ściernego o średniej ziarnistości. Olej lniany reaguje z tlenem w powietrzu, tworząc plastyczną powierzchnię. Ta reakcja początkowo przebiega szybko, a następnie zwalnia i utrzymuje się przez lata. W zależności od twardości wykończenia, możesz je łatwo zeszlifować. Ewentualnie na papierze ściernym może utworzyć się mała kropla oleistej substancji, co zmniejszy jego skuteczność. Sprawdzaj często stan papieru ściernego i wymieniaj go w razie potrzeby.
Gdy drewno pozostanie surowe, możesz zająć się bejcą. Najpierw wypróbuj kwas szczawiowy. Etykieta Savogranu zaleca wymieszanie całego opakowania (350 ml) z 4,5 litra gorącej wody, ale możesz zmniejszyć rozdzielczość i wymieszać jedną czwartą zawartości z 1 litrem gorącej wody. Użyj pędzla, aby rozprowadzić roztwór po całym blacie, nie tylko na bejcy. Poczekaj, aż drewno rozjaśni się do pożądanego stopnia. Następnie przetrzyj powierzchnię kilka razy czystą, wilgotną ściereczką, aby ją spłukać. Ekspert ds. przygotowania powierzchni Jeff Jewitt w swojej książce „Making Furniture Refinishing Easy” twierdzi, że usuwanie bejcy może wymagać kilku zabiegów z kilkugodzinnym schnięciem pomiędzy nimi.
Jeśli kwas szczawiowy nie usunie plamy, spróbuj nałożyć na nią wybielacz chlorowy i pozostaw na noc. Jeśli kolor nieco wyblakł, ale niewystarczająco, powtórz proces kilka razy, najlepiej w ciągu dnia, aby okresowo sprawdzać i dokończyć zabieg, zanim drewno stanie się zbyt odbarwione. Na koniec zneutralizuj i spłucz roztworem 1 części białego octu i 2 części wody.
Jeśli plama nie zniknie, masz trzy możliwości: wezwać profesjonalnego malarza; istnieją mocniejsze wybielacze, ale nie zawsze są dostępne. Możesz też zeszlifować plamę, aż całkowicie zniknie, albo przynajmniej na tyle delikatnie, żeby nie przeszkadzała. Możesz też wykorzystać środkowy element jako element dekoracyjny stołu.
Jeśli użyłeś kwasu szczawiowego lub wybielacza, po wyschnięciu drewna konieczne będzie ostateczne przeszlifowanie drobnym papierem ściernym, aby usunąć włókna, które wypłynęły na powierzchnię w wyniku kontaktu z wodą. Jeśli nie potrzebujesz szlifierki i nie masz jej pod ręką, możesz to zrobić ręcznie, używając papieru ściernego o gradacji 220. Usuń cały pył po szlifowaniu, a następnie możesz poprawić powierzchnię olejem lnianym lub innym środkiem.