Soda kalcynowana odgrywa kluczową rolę w wielu gałęziach przemysłu, przy czym przemysł szklarski odpowiada za około 60% światowego zużycia.
Szkło płaskie stanowi największy segment rynku szkła, a szkło opakowaniowe jest drugim co do wielkości segmentem rynku szkła (rysunek 1). Szkło przeciwsłoneczne stosowane w panelach słonecznych to najszybciej rosnący segment popytu.
W 2023 roku wzrost popytu w Chinach osiągnie rekordowy poziom 10%, przy wzroście netto 2,9 mln ton. Globalny popyt, z wyłączeniem Chin, spadł o 3,2%.
Moce produkcyjne sody kalcynowanej pozostaną zasadniczo stabilne w latach 2018-2022, ponieważ wiele planowanych projektów ekspansji zostało opóźnionych z powodu pandemii COVID-19. W rzeczywistości Chiny odnotowały w tym okresie spadek netto mocy produkcyjnych sody kalcynowanej.
Jednak największy wzrost w najbliższej przyszłości nastąpi w Chinach, gdzie powstanie 5 milionów ton nowej, taniej (naturalnej) produkcji, której tempo wzrostu rozpocznie się w połowie 2023 r.
Wszystkie największe projekty ekspansji w USA w ostatnim czasie zostały podjęte przez firmę Genesis, której łączna zdolność produkcyjna do końca 2023 r. wyniesie około 1,2 mln ton.
Oczekuje się, że do 2028 roku na całym świecie powstanie 18 milionów ton nowych mocy produkcyjnych, z czego 61% powstanie w Chinach, a 34% w USA.
Wraz ze wzrostem mocy produkcyjnych zmienia się również baza technologiczna. Rośnie udział naturalnej sody kalcynowanej w nowych mocach produkcyjnych. Przewiduje się, że do 2028 roku jej udział w globalnej produkcji osiągnie 22%.
Koszty produkcji naturalnej sody kalcynowanej są generalnie znacznie niższe niż koszty produkcji syntetycznej sody kalcynowanej. W związku z tym zmiany w krajobrazie technologicznym wpływają również na globalną krzywą kosztów. Konkurencja opiera się na podaży, a lokalizacja geograficzna nowych mocy produkcyjnych również wpływa na konkurencyjność.
Soda kalcynowana to podstawowy związek chemiczny wykorzystywany w zastosowaniach końcowych, które są ściśle związane z naszym codziennym życiem. W związku z tym wzrost popytu na sodę kalcynowaną tradycyjnie napędzany był przez gospodarki rozwijające się. Jednak popyt na sodę kalcynowaną nie jest już napędzany wyłącznie przez wzrost gospodarczy; sektor ochrony środowiska również aktywnie przyczynia się do wzrostu popytu na sodę kalcynowaną.
Jednakże, całkowity potencjał sody kalcynowanej w tych zastosowaniach końcowych jest trudny do przewidzenia. Perspektywy wykorzystania sody kalcynowanej w bateriach, w tym litowo-jonowych, są złożone.
Podobnie jest ze szkłem solarnym, a międzynarodowe agencje energetyczne nieustannie korygują w górę swoje prognozy dotyczące energii słonecznej.
Handel odgrywa ważną rolę w produkcji sody kalcynowanej, ponieważ ośrodki produkcyjne nie zawsze są zlokalizowane w pobliżu obszarów o dużym zapotrzebowaniu, a około jedna czwarta sody kalcynowanej jest transportowana pomiędzy głównymi regionami.
Stany Zjednoczone, Turcja i Chiny są ważnymi krajami w branży ze względu na ich wpływ na rynek żeglugowy. Dla amerykańskich producentów popyt ze strony rynków eksportowych jest silniejszym motorem wzrostu niż dojrzały rynek krajowy.
Tradycyjnie amerykańscy producenci zwiększali swoją produkcję poprzez wzrost eksportu, czemu sprzyjała konkurencyjna struktura kosztów. Główne rynki żeglugowe obejmują resztę Azji (z wyłączeniem Chin i subkontynentu indyjskiego) oraz Amerykę Południową.
Chiny, mimo stosunkowo niewielkiego udziału w handlu światowym, wywierają znaczący wpływ na światowy rynek sody kalcynowanej ze względu na wahania w eksporcie, co mogliśmy już zaobserwować w tym roku.
Jak wspomniano powyżej, Chiny znacząco zwiększyły moce produkcyjne w latach 2023–2024, co wywołało obawy o nadpodaż, jednak w pierwszej połowie 2024 r. chiński import osiągnął rekordowy poziom.
W tym samym czasie eksport USA wzrósł w ciągu pierwszych pięciu miesięcy tego roku o 13% w ujęciu rok do roku, przy czym największe wzrosty zanotowano w Chinach.
Wzrost popytu w Chinach w 2023 r. będzie wyjątkowo duży i wyniesie ok. 31,4 mln ton. Głównym motorem wzrostu będzie popyt na szkło przeciwsłoneczne.
Chińskie moce produkcyjne sody kalcynowanej wzrosną o 5,5 mln ton do 2024 r., przekraczając krótkoterminowe oczekiwania dotyczące nowego popytu.
Jednak wzrost popytu w tym roku ponownie przewyższył oczekiwania – w pierwszej połowie 2023 r. popyt wzrósł o 27% w ujęciu rok do roku. Jeśli obecne tempo wzrostu się utrzyma, różnica między podażą a popytem w Chinach nie będzie już zbyt duża.
Kraj nadal zwiększa swoje moce produkcyjne w zakresie szkła solarnego. Oczekuje się, że do lipca 2024 r. całkowita zdolność produkcyjna wyniesie około 46 milionów ton.
Władze Chin są jednak zaniepokojone nadwyżką mocy produkcyjnych w zakresie szkła solarnego i rozważają wprowadzenie restrykcyjnych przepisów. Jednocześnie, według Narodowej Administracji Energetycznej, zainstalowana moc fotowoltaiczna w Chinach wzrosła o 29% rok do roku od stycznia do maja 2024 roku.
Jednakże chiński przemysł produkujący moduły fotowoltaiczne podobno przynosi straty, co powoduje, że niektóre małe zakłady montażowe przestają pracować lub nawet wstrzymują produkcję.
Jednocześnie w Azji Południowo-Wschodniej działa wielu monterów modułów fotowoltaicznych, w większości będących własnością inwestorów chińskich, którzy są ważnymi dostawcami na amerykańskim rynku modułów fotowoltaicznych.
Niektóre zakłady montażowe podobno niedawno wstrzymały produkcję z powodu zniesienia przez rząd USA wakacji podatkowych od importu. Głównymi kierunkami eksportu chińskiego szkła solarnego są kraje Azji Południowo-Wschodniej.
Chociaż wzrost popytu na sodę kalcynowaną w Chinach osiągnął rekordowy poziom, dynamika popytu na sodę kalcynowaną poza Chinami jest bardziej zróżnicowana. Poniżej znajduje się krótki przegląd popytu w pozostałej części Azji i obu Ameryk, przedstawiający niektóre z tych trendów.
Statystyki dotyczące importu stanowią przydatny wskaźnik trendów popytu na sodę kalcynowaną w pozostałych krajach Azji (z wyłączeniem Chin i subkontynentu indyjskiego) ze względu na niższe lokalne zdolności produkcyjne.
W ciągu pierwszych pięciu, sześciu miesięcy 2024 r. import regionu osiągnął 2 mln ton, co stanowi wzrost o 4,7% w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku (rysunek 2).
Szkło solarne jest głównym czynnikiem napędzającym popyt na sodę kalcynowaną w pozostałych krajach Azji, przy czym prawdopodobnie pozytywny wpływ na ten popyt będzie miało również szkło płaskie.
Jak pokazano na rysunku 3, w regionie planowanych jest kilka projektów dotyczących energii słonecznej i szkła płaskiego, które potencjalnie mogą wygenerować około 1 miliona ton nowego zapotrzebowania na sodę kalcynowaną.
Jednak branża szkła solarnego również stoi przed pewnymi wyzwaniami. Niedawne cła, takie jak cła antydumpingowe i wyrównawcze, wprowadzone przez Stany Zjednoczone, mogą wpłynąć na produkcję modułów fotowoltaicznych w krajach takich jak Wietnam i Malezja.
Cła na komponenty produkowane w Chinach nakładają na producentów z tych krajów obowiązek pozyskiwania kluczowych komponentów od dostawców spoza Chin, aby uniknąć wysokich ceł. Zwiększa to koszty produkcji, komplikuje łańcuch dostaw i ostatecznie osłabi konkurencyjność paneli fotowoltaicznych z Azji Południowo-Wschodniej na rynku amerykańskim.
Jak donoszą źródła, kilku chińskich producentów paneli fotowoltaicznych w Azji Południowo-Wschodniej wstrzymało produkcję w czerwcu z powodu ceł. W nadchodzących miesiącach prawdopodobne są kolejne przerwy w produkcji.
Region obu Ameryk (z wyłączeniem Stanów Zjednoczonych) jest silnie uzależniony od importu. W związku z tym ogólne zmiany w imporcie mogą być dobrym wskaźnikiem popytu bazowego.
Najnowsze dane handlowe wskazują na ujemną dynamikę importu w ciągu pierwszych pięciu do siedmiu miesięcy roku, wynoszącą 12%, czyli 285 000 ton metrycznych (rysunek 4).
Ameryka Północna odnotowała zdecydowanie największy spadek, o 23%, czyli 148 000 ton. Największy spadek odnotował Meksyk. Największy sektor popytu na sodę kalcynowaną w Meksyku, szkło opakowaniowe, odnotował spadek z powodu niskiego popytu na napoje alkoholowe. Ogólny popyt na sodę kalcynowaną w Meksyku nie powinien wzrosnąć do 2025 roku.
Import z Ameryki Południowej również gwałtownie spadł, o 10% w ujęciu rok do roku. Największy spadek, bo aż o 63% w ujęciu rok do roku, odnotował import do Argentyny.
Jednakże biorąc pod uwagę fakt, że w tym roku ma zostać uruchomionych kilka nowych projektów dotyczących litu, Argentyna powinna spodziewać się poprawy importu (rysunek 5).
W rzeczywistości węglan litu jest największym motorem napędowym popytu na sodę kalcynowaną w Ameryce Południowej. Pomimo ostatnich negatywnych nastrojów wokół przemysłu litowego jako regionu o niskich kosztach, prognozy średnio- i długoterminowe są pozytywne.
Ceny eksportowe głównych dostawców odzwierciedlają zmiany w dynamice rynku globalnego (rysunek 6). Ceny w Chinach charakteryzują się największymi wahaniami.
W 2023 r. średnia cena eksportowa Chin wynosiła 360 USD za tonę metryczną FOB, na początku 2024 r. cena wynosiła 301 USD za tonę metryczną FOB, a do czerwca spadła do 264 USD za tonę metryczną FOB.
Tymczasem cena eksportowa Turcji na początku 2023 r. wynosiła 386 USD za tonę metryczną FOB, w grudniu 2023 r. wynosiła zaledwie 211 USD za tonę metryczną FOB, a w maju 2024 r. – zaledwie 193 USD za tonę metryczną FOB.
W okresie od stycznia do maja 2024 r. średnie ceny eksportowe USA wynosiły 230 USD za tonę metryczną FAS, co stanowi wartość niższą od średniej rocznej ceny wynoszącej 298 USD za tonę metryczną FAS w 2023 r.
Ogólnie rzecz biorąc, branża sody kalcynowanej ostatnio wykazywała oznaki nadwyżki mocy produkcyjnych. Jeśli jednak obecny wzrost popytu w Chinach uda się utrzymać, potencjalna nadpodaż może nie być tak dotkliwa, jak się obawiano.
Jednak znaczna część tego wzrostu pochodzi z sektora czystej energii, kategorii, której całkowity potencjał popytu jest trudny do dokładnego przewidzenia.
Dział analityki rynku chemicznego OPIS, Dow Jones & Company, będzie gospodarzem 17. dorocznej konferencji Soda Ash Global Conference na Malcie w dniach 9-11 października tego roku. Tematem przewodnim dorocznego spotkania jest „Paradoks Soda Ash”.
Konferencja Global Soda Ash (patrz po lewej) zgromadzi światowych ekspertów i liderów branży ze wszystkich sektorów rynku, aby wysłuchać prognoz ekspertów dla branży sody kalcynowanej i pokrewnych branż, omówić dynamikę rynku, wyzwania i szanse oraz zbadać wpływ zmieniających się trendów na rynku światowym, w tym wpływ rynku chińskiego na cały świat.
Czytelnicy Glass International mogą otrzymać 10% zniżki na bilety na konferencję, korzystając z kodu GLASS10.
Jess jest zastępcą redaktora naczelnego magazynu Glass International. Studiuje kreatywne i profesjonalne pisanie od 2017 roku i ukończyła studia w 2020 roku. Zanim dołączyła do Quartz Business Media, Jess pracowała jako niezależna autorka tekstów dla różnych firm i wydawnictw.